Rusiya və İranın mütəxəssisləri qaraciyər xərçəngi ilə  bağlı birgə 3D model hazırlayacaqlar.

Tvit.az-ın xarici mediaya istinadla verdiyi xəbərə görə, Rusiyanın Seçenov Universitetinin mütəxəssisləri İranın Royan İnstitutundan olan həmkarlarla  birlikdə qaraciyər şişinin mikros mühitinin 3D-modelini hazırlayacaqlar. Belə ki, bu model qaraciyər xərçənginin ən aqressiv formalarından birini öyrənməyə imkan verəcək və gələcəkdə fərdi terapiya yaradılmasına kömək edəcək. 

Qeyd olunur ki, hepatoselulyar karsinoma qaraciyər xərçənginin ən aqressiv formalarından biri hesab olunur. Bu şiş forması tez-tez təkrarlanır və standart müalicəyə qarşı aşağı effektivliyə malikdir. Araşdırmaçılar bu vəziyyətin səbəblərindən biri olaraq şiş hüceyrələrinin özünü bərpa etmə, müxtəlif hüceyrə növlərinə fərqlənmə və müalicəyə qarşı yüksək davamlılıq qabiliyyətinə malik olan kiçik altpopulyasiyalarını, yəni staminal hüceyrələri göstərirlər.

"Layihə çərçivəsində komanda bu cür hüceyrələrin metabolik vəziyyətlərini fizioloji şəraitə yaxın şəraitdə öyrənməyi planlaşdırır. Bunun üçün şiş toxumasının əsas xüsusiyyətlərini, məsələn, hüceyrə heterojenliyini və məkan təşkilatını təkrarlayan, həmçinin daha tam model yaratmaq üçün mikros mühitin komponentləri (məsələn, fibroblastlar) ilə tamamlanabilən 3D-organoidlərdən istifadə olunacaq", – məlumatda deyilir.

Həmçinin vurğulanır ki, mütəxəssislər süni intellekt və kompüter görməsi istifadə edərək, müalicəyə qarşı davamlı hüceyrələri avtomatik olaraq tanımaq və onların şiş toxuması daxilində paylanmasını analiz etmək niyyətindədirlər.

"Gələcəkdə nəticələrimiz qaraciyər xərçənginin fərdiləşdirilmiş müalicə yanaşmasının əsasını təşkil edə bilər. Süni intellekt alqoritmləri və metabolik görüntüləmə şişdəki ən aqressiv və davamlı hüceyrə altpopulyasiyalarını aşkarlamağa kömək edəcək, layihədə seçilən kiçik interferent RNT-lər isə şişin kiçilməsinə və təkrarlanmasının qarşısının alınmasına yönəlmiş yeni dərmanların inkişafı üçün əsas olacaq", – deyə bildirilib.

Aysel Şirinova