Tvit.Az - Azərbaycan və dünyadan ən son xəbərlər
Home sosial Saxarada tapılan meteorit sirləri açır: Məhv olmuş qədim planetin parçası ola bilər
sosial

Saxarada tapılan meteorit sirləri açır: Məhv olmuş qədim planetin parçası ola bilər

05-06-2026 08:00 16 Views
IMG

Saxarada aşkar edilən NWA 12774 meteoritinin Günəş sisteminin formalaşdığı ilkin dövrlərdə məhv olmuş qədim bir protoplanetin fraqmenti ola biləcəyi müəyyən edilib.

 

Tvit.az bu barədə "Sci.News" nəşrinə istinadən xəbər verir.

 

Alimlər bu qənaətə kosmik daşın qeyri-adi mineral tərkibini araşdırdıqdan sonra gəliblər. Tədqiq olunan nümunə Günəş sisteminin yaranmasından cəmi bir neçə milyon il sonra formalaşmış, ən qədim vulkanik süxurlar hesab edilən anqiritlər sinfinə aiddir. Hazırda dünyada bu tipə aid cəmi 70-ə yaxın meteorit məlumdur.

 

Araşdırmanın əsas tapıntısı yüksək miqdarda alüminium ehtiva edən klinopiroksen mineralı olub. Mütəxəssislərin fikrincə, bu mineral yalnız çox yüksək təzyiq şəraitində əmələ gələ bilər. Hesablamalara görə, onun yaranması üçün azı 17.5 kilobar təzyiq tələb olunur, belə şərait isə kiçik asteroidlərin daxilində mümkün deyil.

 

Bu fakt meteoritin mənsub olduğu göy cisminin kifayət qədər böyük olduğunu göstərir. Alimlərin qiymətləndirməsinə görə, həmin göy cisminin radiusu ən azı 1 800 kilometr olub. Bu göstərici Ayın radiusundan böyükdür və əksər asteroidlərin ölçüsünü dəfələrlə üstələyir.

 

Tədqiqat müəlliflərinin qənaətinə görə, NWA 12774 meteoritinin mənbəyi Günəş sisteminin yaranmasının ilk mərhələlərində mövcud olmuş, lakin təxminən 4.5 milyard il əvvəl baş verən toqquşmalar və digər dinamik proseslər nəticəsində parçalanaraq məhv olmuş bir protoplanetdir.

 

Bu kəşf alimlərə Günəş sisteminin erkən inkişaf mərhələlərini və planetlərin necə formalaşdığını daha dərindən anlamağa kömək edəcək.