Tvit.Az - Azərbaycan və dünyadan ən son xəbərlər
ANA SƏHİFƏ sosial Üzdəki piqment ləkələrinin gözlənilməz səbəbi açıqlandı
sosial

Üzdəki piqment ləkələrinin gözlənilməz səbəbi açıqlandı

13-04-2026 09:00 8 Baxış
IMG

"Üz dərisində piqment ləkələrinin yaranmasının səbəbi təkcə günəş şüaları deyil, həm də qacet ekranlarından yayılan mavi işıq ola bilər. Bu işıq dəriyə daha dərin nüfuz edərək hüceyrələrin fəaliyyətini pozur".

 

Tvit.az xəbər verir ki, bu barədə Gazeta.ru-ya Ufa şəhərində yerləşən "Bud Zdorov" klinikasının ali kateqoriyalı dermatoloqu Rina Urazayeva bildirib.

 

Həkim izah edib ki, dəri rənginə melanin adlı piqment cavabdehdir və onu melanosit adlanan hüceyrələr istehsal edir. Bu hüceyrələrin fəaliyyəti pozulduqda, dəridə əsas tondan daha tünd (hiperpigmentasiya) və ya daha açıq sahələr yaranır.

 

Piqment ləkələrinin yaranmasına çox vaxt ultrabənövşəyi (UV) şüaların həddindən artıq təsiri səbəb olur. Bu isə melaninin artmasına gətirib çıxarır.

 

"Biz adətən günəşi günahlandırırıq, amma onun bir "köməkçisi" də var - yüksək enerjili görünən işıq (HEV), yəni mavi işıq. Bu işıq smartfon, planşet ekranları və LED lampalar tərəfindən yayılır. HEV şüalanması UVA şüalarından daha dərinə nüfuz edir və melanin istehsalını aktivləşdirir. Onun yaratdığı piqmentasiya üç aya qədər qala bilər", - deyə Rina Urazayeva bildirib.

 

Mütəxəssis əlavə edib ki, dəri tonunun qeyri-bərabər olması yanıq izləri, akne, yaşla əlaqəli piqmentasiya və melazma (xloazma) ilə də əlaqəli ola bilər. Bu zaman alın və yanaq sümüklərində simmetrik boz və ya qəhvəyi ləkələr yaranır.

 

"Bunun səbəbi hamiləlik, kontraseptivlərin qəbulu və ya klimaksla bağlı hormonal dəyişikliklərdir. Bu halda HEV əsas tətikləyici rol oynayır. Dərini qorumaq üçün tərkibində dəmir oksidləri olan tonlaşdırıcı vasitələrdən istifadə etmək lazımdır. Onlar mavi işığı fiziki olaraq bloklayır. Həmçinin gecə saatlarında qacetlərdən uzaq qalmaq və hər gün SPF 30-50 qoruyucu krem tətbiq etmək vacibdir", - deyə dermatoloq vurğulayıb.

 

Həkim həmçinin bildirib ki, əgər piqment ləkəsi böyüyərsə (5-6 mm və ya daha çox), asimmetrik olarsa, rəngi dəyişərsə və ya kənarları qeyri-bərabər olarsa, dərhal həkimə müraciət etmək lazımdır. Qaşınma, qanama və ya qabıqlanma da narahatlıq doğuran əlamətlərdir.